Ιστορία

Λάβαρο της εμπορικής Σχολής Χίου, 1902

1ο ΕΠΑ.Λ. ΧΙΟΥ

(Εμπορική Σχολή Χίου)

Μικρή ιστορική αναδρομή στους κυριότερους σταθμούς της λειτουργίας του σχολείου.

 

Η Μέση Εκπαίδευση των παιδιών της Χίου έχει μακρά ιστορία που ξεκινά πολύ πριν την απελευθέρωση της νήσου. Επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και με ειδικό Διάταγμα ιδρύεται η Σχολή της Χίου το 1792. Εκεί θα στεγασθεί το Γυμνάσιον Χίου που παρέχει κυρίως γενικές γνώσεις στους μαθητές του.

 

Η ιστορία της ίδρυσης της “Εμπορικής Σχολής της Χίου” ξεκινά μέσα από αυτήν την φημισμένη Σχολή της Χίου με πρωτεργάτη τον Γυμνασιάρχη Γεώργιο Ι. Ζολώτα, ο οποίος πρώτος εισάγει ως ιδέα και ως πράξη την εμπορική εκπαίδευση στη Χίο.

Ήδη από το 1889 έχει συναισθανθεί την ανάγκη ύπαρξης εμπορικής εκπαίδευσης στη χιακή κοινωνία και διατυπώνει γραπτώς την ιδέα του, καταρχήν για εισαγωγή εμπορικών μαθημάτων στο ωρολόγιο πρόγραμμα του Γυμνασίου. Πρακτική που επιθυμούσε να οδηγήσει στην ανάπτυξη ενός παράλληλου προγράμματος σε χωριστές τάξεις μαθητών που θα αποτελούσαν Εμπορικό Τμήμα ως παράρτημα του Γυμνασίου.

Έτσι, κατά το σχολικό έτος 1889-90 εισάγονται τα μαθήματα της Εμπορικής Καταστιχογραφίας και της Εμπορικής Λογιστικής και υπάρχει σκέψη για επιπλέον μαθήματα αυτής της κατεύθυνσης. Κατά το σχολικό έτος 1894-95 ήδη διδάσκονται αρκετά εμπορικά μαθήματα (Καταστιχογραφία, Αριθμητική, Λογιστική, Γενικές Αρχές της Εμπορίας, Εμπορευματολογία, Ιστορία και Γεωγραφία και Επιστολογραφία, Ναυτική, κ.ά.) και ξένες γλώσσες (Γαλλική, Τουρκική και δοκιμαστικά η Αγγλική).

Η πρώτη απόπειρα αυτονόμου σχολής γίνεται όταν η Εφορεία των Σχολείων αποφασίζει να καταρτίσει «οριστικώς αυτοτελές όπου το δυνατόν από του Γυμνασίου Εμπορικόν Τμήμα, κατά πρόγραμμα και ωρολόγιον». Ο διαχωρισμός των ενδιαφερόμενων μαθητών θα γίνεται στη Γ’ τάξη Γυμνασίου (Α’ του Εμπορικού τμήματος), ακολουθεί η Δ’ του Γυμνασίου (Β’ του Εμπ. τμήματος) και σχεδιάζεται η ίδρυση Γ’ τάξης Εμπορικού Τμήματος. Προβλέπεται η διδασκαλία των κύριων γλωσσικών, ιστορικών και φυσικών μαθημάτων, ξένων γλωσσών και πλήθους εμπορικών μαθημάτων. Όμως, παρά τη δημοσίευση των παραπάνω και τις προσπάθειες του Γ.Ι. Ζολώτα, οι γονείς και οι μαθητές δεν πείθονται για τη χρησιμότητα τέτοιων σπουδών, εγγράφονται «εις ή δύο μαθηταί μόνον» κι έτσι «εματαιώθη ευθύς εξαρχής» αυτή η πρώτη απόπειρα ίδρυσης αυτοτελούς Εμπορικού Τμήματος.

Μερικά χρόνια αργότερα η χιακή κοινωνία κατανοεί πλέον την ανάγκη εμπορικής μόρφωσης για τους νέους της. Στη συνεδρία της 11ης Ιουλίου 1902 η Σχολική Εφορεία αποφασίζει εκ νέου την ίδρυση του Εμπορικού Τμήματος με ξεχωριστό πρόγραμμα, το οποίο θα έπεται της Β’ Γυμνασίου και θα είναι τριετές. Η Α’ τάξη λειτουργεί το 1902-03. Από το σχολικό έτος 1906-07 προστίθεται και μια τάξη «προπαιδευτική» κάτω από τις υπόλοιπες, ενώ οι μαθητές που φοιτούν και στις τέσσερις αριθμούν τους 60. Έκθεση του Γυμνασιάρχη Ν.Γ. Παππαδάκη της ίδιας χρονιάς αναφέρει πως το Εμπορικό Τμήμα λειτουργεί σε συνδυασμό με το Γυμνάσιο, κάτω την ίδια διεύθυνση και στέγη αλλά με παράλληλο, διαφορετικό ωρολόγιο πρόγραμμα. Επισημαίνει πως το διδακτικό προσωπικό είναι «κατά το πλείστον κοινό» και πως υπερτερούν οι ξένες γλώσσες, ιδιαίτερα η αγγλική, εις βάρος των άλλων μαθημάτων, εκφράζοντας την πεποίθηση πως αυτά τα φαινόμενα θα διορθωθούν καθώς το πρόγραμμα είναι ακόμα υπό διαμόρφωση.

 

Το 1912 η Χίος απελευθερώνεται και ενσωματώνεται στο Ελληνικό κράτος.

Το 1915, μόλις τρία χρόνια απ την ιστορική αυτή στιγμή για το νησί, ιδρύεται και λειτουργεί με 50 μαθητές η Εμπορική Σχολή-Οικονομικό Γυμνάσιο.

Αυτό γίνεται εφικτό μετά την δωρεά 120.000 γαλλικών φράγκων από τον πρώτο εφοπλιστή που ίδρυσε ναυτιλιακό γραφείο στο Λονδίνο, Γεώργιο (Ζωρζή) Μιχαληνό.

Γίνεται λοιπόν πράξη η παλαιά ιδέα αυτονόμησης του σχολείου, όπως αποδεικνύεται από την ανεύρεση στα αρχεία του σχολείου λάβαρου-σημαίας της Εμπορικής Σχολής με ημερομηνία το 1902, ιδέα συνδεόμενη με την ανάγκη στελέχωσης των γραφείων των Χιωτών επιχειρηματιών στο εξωτερικό αλλά και στον ελλαδικό χώρο με καταρτισμένους απόφοιτους στα οικονομικά και στην διοίκηση επιχειρήσεων.

Το κτήριο της οδού Μιχάλων 5 θεμελιώθηκε το 1927. Η θεμελίωση έγινε την ίδια μέρα που έγιναν τα αποκαλυπτήρια του αγάλματος του Κανάρη στον κήπο της Χίου από τον υπουργό γεωργίας, και ολοκληρώθηκε το 1930 ενισχύθηκε δε και με άλλα κληροδοτήματα ή δωρεές , μία απ΄ αυτές από τον Ανδρέα Συγγρό.

Η σχολή είχε υψηλό επίπεδο μόρφωσης, οι δε απόφοιτοι της εισάγονταν χωρίς εξετάσεις στην ΑΣΣΟΕ. Διέθετε δε τότε ένα απ΄ τα καλύτερα χημικά εργαστήρια της Ελλάδας στον τομέα της κατεργασίας δερμάτων.

Πρώτος Διευθυντής της από το 1917-1935 ο μαθηματικός Ν. Μελέκος.

Η Εμπορική Σχολή αρχικά συστεγάστηκε με το 1ο Γυμνάσιο Αρρένων όταν δε μεγάλη πυρκαγιά το 1929 κατέστρεψε ολοσχερώς το αρχείο της αλλά και μέρος του κτηρίου . στεγάστηκε προσωρινά στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Αρρένων.

Το 1970, λόγω των νέων αναδυόμενων αναγκών σε παγκόσμιο επίπεδο, η Εμπορική Σχολή έπαψε να λειτουργεί και η Πολιτεία ίδρυσε στη θέση της τη Δημόσια Κατωτέρα Τεχνική Σχολή και τη Δημόσια Μέση Τεχνική Σχολή, με διευθυντές αντίστοιχα τους Νικόλαο Γλαβά και Βασίλειο Αγγελή.

Το 1977 οι δύο παραπάνω σχολές καταργούνται από την Πολιτεία και εισάγεται ο θεσμός των Τεχνικών και Επαγγελματικών Λυκείων με πρώτη διευθύντρια την Μαρία Παπαθανασάκη. Στις ανωτέρω σχολές οι μαθητές εισάγονταν με εξετάσεις μετά το Γυμνάσιο.

Το 1978 δημιουργείται το Κ.Ε.Τ.Ε. (Κέντρο Επαγγελματικής Τεχνικής Εκπαίδευσης) με έδρα το κτήριο της οδού Μιχάλων, στο οποίο υπάγονταν το Τεχνικό Λύκειο, το Επαγγελματικό Λύκειο και η Τεχνική Επαγγελματική Σχολή.

Τμήματα τότε του πολυπληθούς σχολικού συγκροτήματος στεγάζονται και στο παλιό Ορφανοτροφείο Χίου, σημερινό Πανεπιστήμιο Αιγαίου.

Το 1985 καταργούνται τα Κ.Ε.Τ.Ε., Τεχνικό και Επαγγελματικό Λύκειο ενοποιούνται και ονομάζονται Τ.Ε.Λ. που στεγάζεται στο ίδιο κτήριο της οδού Μιχάλων 5.

Το 1998 καταργούνται τα Τ.Ε.Λ. και μετατρέπονται σε Τ.Ε.Ε. (Τεχνικά Επαγγελματικά Εκπαιδευτήρια) χάνοντας το χαρακτήρα του Λυκείου.

Το 2006 καταργούνται τα Τ.Ε.Ε. και δημιουργούνται τα ΕΠΑ.Λ (Επαγγελματικά Λύκεια)

Από το 1999 στον ίδιο χώρο λειτουργεί και το Σ.Ε.Κ. (Σχολικό Εργαστηριακό Κέντρο) που έχει την ευθύνη της εργαστηριακής λειτουργίας όλης της τεχνικής εκπαίδευσης του νησιού.

Το σημερινό 1ο ΕΠΑ.Λ. – 1ο Σ.Ε.Κ. Χίου λειτουργεί στον ίδιο χώρο όπου αδιάλειπτα και πάνω από έναν αιώνα χτυπά η καρδιά της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης στο νησί της Χίου.

 

Το Λάβαρο του Εμπορικού τμήματος του Γυμνασίου Χίου (προδρόμου της Εμπορικής Σχολής Χίου), ιδρυθέν στις 11 Ιουλίου 1902, με τριετές πρόγραμμα σπουδών, συντηρήθηκε με την ευγενική βοήθεια του κου Αντωνίου Πετρά και αναρτήθηκε κατά το σχολικό έτος 2012-2013, επί διευθύνσεως Μιχάλη Τσατσαρώνη.